TR
Eurasian Studies Journal Yıl:2019  Sayı: 10  Alan: Türk Dili

Gülşen AKMERCAN
HALK İNANÇ VE İNANIŞLARI YÖNÜYLE YEŞİL GECE ROMANI
 
Reşat Nuri Güntekin, halkın gelenek ve göreneklerine çok değer veren, eserlerinde yerli unsurları işleyen başarılı bir romancıdır. Anadolu’yu çocuk yaşlarda tanıdığını ifade eden yazar, öğretmen olduktan sonra da Anadolu’nun çeşitli şehirlerini dolaşmıştır. Bu sayede ülke sorunlarını tanıma olanağı bulan yazar, Anadolu’ya bilinçli olarak eğilmek gerektiğini söylemiştir. Romanlarında daha çok toplumu ilgilendiren konular üzerinde duran Reşat Nuri, ‘inkılap Türkiye’sinin romanı’ diyebileceğimiz Yeşil Gece romanı ile Osmanlı toplumunda ‘Anadolu’da medrese öğrenimine verilen önem ve softalarla mücadeleyi’ yenilikçi bir öğretmen gözünden okuyucuya sunmuştur. Bu romanında da yerli unsurları çokça kullanan yazar, oluşturduğu çevre ve şahıslar ile topluma hâkim olan inanç eksenli yaşamı göz önüne sermiştir. Bu makalede yazarın diğer romanlarından farklı olarak “ideolojik” bir tavırla yazmış olduğu Yeşil Gece romanındaki halk inanç ve inanışları ele alınmıştır. Romanda geçen halk inanç ve inanışlarının dini görüşe dayalı hâkim zihniyet ile laik görüşe dayalı yeni zihniyetin mücadelesi şeklinde anlatıldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Yeşil Gece, halk kültürü, inanç, inanış, gelenek


THE GREEN NIGHT NOVEL FROM THE ASPECT OF FOLK BELIEFS AND WISDOM
 
Reşat Nuri Güntekin is a successful novelist who valued the customs and traditions of his people and thus had treated such cultural elements in his literary work. Güntekin stated that he got to know Anatolia as a child and that he had travelled several Anatolian towns after becoming a teacher. In this way he became acquainted with local problems and expressed that it was necessary to consciously focus on Anatolia. Reşat Nuri Güntekin has, to a large extent, focused on issues concerning society in his novels. Through his novel The Green Night, which can be labelled as the novel of ‘post- reform Turkey’, Güntekin has presented the reader with the importance given to madrasah education (religious education) in Anatolia within the Ottoman society and the struggle against religious fanatics through the eyes of a progressive teacher. Again with this novel Güntekin has widely used local elements and displayed the belief-based lifestyle predominant in society through the setting and characters he created. This article mainly focuses on the folk beliefs and wisdom in The Green Night by Güntekin which, unlike his other novels, was written with an ideological stance. The folk beliefs and wisdom which are present in the novel are described through the struggle between the dominant mentality based on religious view and the new mentality based on secular view.

Keywords: Green night, folk culture, belief, folk wisdom, tradition.


Detay

İÇERİK