TR
Eurasian Studies Journal Yıl:2020  Sayı: 12  Alan: Müzik

Muhammed Gani ŞAHİNOĞLU
AĞRI YÖRESİNDE KLARNET VE İCRÂCILARI
 
Türk mûsikîsi çoğunlukla usta-çırak ilişkisiyle hafızaya dayalı meşk sistemi ile varlığını koruyarak günümüze kadar gelmiştir. Ağrı ilinde klarnet icrâsının ne zaman, nerede, nasıl başladığına dair bilgiler müşahhas bir şekilde belirtilmemiştir. Bir bölgenin kültürel kimliğini ortaya koyan araştırmalara ışık tutan en önemli unsurlardan biri de mûsikî üzerine yapılan inceleme çalışmalarıdır. Bu çalışmada, Doğu Anadolu bölgesinin kuzey doğusunda yer alan Ağrı’nın yöre halkının “Gıranata veya Granet” diye adlandırdığı “klarnet çalgısının ”bölgedeki tarihsel süreci, gelişimi, icrâ sahalarının araştırılması ile ilin klarnet icrâcıları, ustaları, yöre halkının klarnet çalgısına bakış açısı konularının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bölgede unutulmaya yüz tutan, hiçbir çalışmada kayıt altına alınmayan, kulaktan kulağa kuşak değiştiren mûsikînin, klarnet çalgısının ildeki ilk varoluşu ve geçmişi araştırılmıştır. Ağrı ili ve klarnetin tarihsel sürecinin arasında bağdaştırma yapılırken daha önce yapılmış olan Ağrı tarihi, Ağrı’nın müzik kültürü, klarnetin tarihi konulu çalışmalar göz önünde bulundurularak veriler toplanmış ve görüşme formu hazırlanmıştır. Yöntem olarak tarama modeli seçilerek alanda bilgi sahibi kişiler ve ildeki mahalli sanatçıların görüşleri doğrultusunda çalışılmıştır. Çalışmada elde edilen verilere göre Ağrı ilinde klarnet icrâsı Eleşkirt ilçesinde 1920’li yıllarda ilk defa ortaya çıkmıştır. Klarnet yörede yapılan düğünler, kına geceleri, gelin ağlatması, damat tıraşı, erkek oturak meclisleri gibi geniş bir kullanım alanında önemli bir yere sahip olmuştur. 2000 ile 2013 yılları arasında klarnet çalgısı bölgede neredeyse tamamen yok olmuştur. 2013 yılında Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinde Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalı açılması ile yeni klarnet icrâcılarının yetişmeye başladığı tespit edilmiştir. Bu çalışma, bölgenin müzik kültürüne, klarnet icrâcılarına ve meraklılarına, yöresel müzik icrâcılarına, yöre halkına, Türk mûsikîsi ve folkloruna katkı sağlaması bakımından sonraki çalışmalara kaynak teşkil edecek olabilme yolunda önem arz edeceği kanısındayız.

Anahtar Kelimeler: Ağrı, Klarnet, Gıranata, Gırnata, Mûsikî, İcrâ


THE CLARINET AND ITS PERFORMERS IN THE AGRI REGION
 
Turkish music has survived to the present day by preserving its existence with a memory based training “meşk system”, mostly in the form of a master-apprentice relationship. The information about when, where and how the performance of the clarinet belonging to Ağrı province has not been revealed clearly. One of the most important elements that shed light on the researches that reveal the cultural identity of a region is the field research studies on music. In this study, development, performance areas of the clarinet instrument of Ağrı, which is located in the north east of the Eastern Anatolian region, called “Gıranata or Granet” in the region, and to examine the clarinet performers, masters of this province and the point of view of the local people towards the clarinet instrument. The existence and history of music and clarinet instruments, which have been forgotten in the region, are not recorded in any study, reaching from ear to ear, have been investigated for the first time. While making a connection between the province of Ağrı and the clarinet, the data on the history of Ağrı, the music culture of Ağrı and the history of the clarinet were collected and the interview form was prepared. While making a connection between the province of Ağrı and the clarinet, the data was collected in the light of previous studies such as the history of Ağrı, the music culture of Ağrı and the history of the clarinet, and an interview form was prepared. In the study, the screening model method was chosen, and the opinions of the people who have knowledge in the region and the local artists in the city were studied. According to the data obtained in the study, clarinet performance in Ağrı province appeared in 1920s in Eleşkirt district for the first time. The clarinet instrument has an important place in the weddings in the region, henna nights, bride at the crying ceremony, during the groom's shaving, in the male session meetings. As a result, the clarinet completely disappeared in this region between 2000 and 2013. However, it was determined that new clarinet performers started to catch up with the opening of the Department of Music Teaching at Ağrı İbrahim Çeçen University in 2013. This study is important in terms of contributing to clarinet performers and enthusiasts, local music performers, local people, Turkish music and folklore.

Keywords: Ağrı, Clarinet, Gıranata, Gırnata, Music, Performance.


Detay

İÇERİK