TR
ISSN: 2149-3529
User Name
Password
New User | Forgot
Eurasian Studies Journal Year:  2017  Volume:   6  Area:   EU

Muratgeldi Söyegov
SOME TURKMEN WRITERS AND THE SCIENTISTS WHICH CREATIVITY HAVE STARTED TO STUDY IN INDEPENDENCE (OR HISTORY OF ONE RARE PHOTO WHICH HAS BEEN REMOVED IN MAY, 1930)
 
In the composition «Bird of happiness» (Ashgabat, 2013) the President of Turkmenistan Gurbanguly Berdymuhamedov is told about Allaguly Garahanov, Abdulhekim Gulmuhammedov, Muhammet Geldiyev both other scientists and writers who have been subjected to reprisals during the Soviet period. Proceeding from this new approach, the author will try to open a theme of given article. On May, 19th, 1930 in Ashgabat with participation of 150 delegates the First scientific conference of Turkmenistan on which questions of Turkmen language have been for the first time in history discussed has started the work. By delegates of conference persons not only from Ashgabat, but also from other cities, areas and areas of Turkmenistan have been selected, some representatives of other republics have taken part in it. In brought to attention of readers of a group photo of delegates are present also well-known языковеды and writers, the given work with addition of their parallel photos is devoted the short description of life and which activity. Unfortunately, many of the first Turkmen Linguists the XX-th centuries at youngish age became victims of social tragedies, and некоторие from them were lost as a result of natural cataclysms. In the present article on the basis of archival materials and the data from the old periodical press biographies, by Muhammet Geldiyev (1889–1931), Kumushali Boriyev (1896–1937), Alexander Nikolaevich Samoylovich (1880–1938), Abdulhekim Kulmuhammedov (1885–1931), Allakuli Karahanov (1892–1938), Shemseddin Kerimi (1893–1937), Hydyr Deryayev (1905–1988), Nurmyrat Saryhanov (1906–1944), Alexander Petrovich Potseluyevsky (1894–1948) and Hojamyrat Bayliev (1905–1946) are resulted.

Keywords: linguistics, history, conference, questions, the delegate, tragedy, a photo, the biography


EDEBİ KİŞİLİĞİ BAĞIMSIZLIK DÖNEMİNDE GÜN IŞIĞINA ÇIKARILAN KİMİ TÜRKMEN YAZAR VE BİLGİNLER (VEYA MAYIS 1930’DA ÇEKİLEN SEYREK BİR FOTOGRAFIN ÖYKÜSÜ)
 
Türkmenistan’ın devletbaşkanı Gurbangulı Berdimuhamedov’ın “Devlet Kuşu” eserinde (Aşkabat, 2013) Sovyet döneminde mazlum kalan Allahkulu Karahanov, Abdulhekim Kulmuhammedov, Muhammet Geldiýev gibi ünlü bilgin ve yazarlarımızdan söz ediliyor. Biz de bundan yola çıkarak makalemizin söz konusuna deǧinmekteyiz. Tarihte ilk olarak Türkmencenin sorunlarını konu edinen büyük bilimsel toplantı yani ‘Türkmenistan’ın Birinci İlmî Konferansı’ 150 delegenin katılmasıyla 19 Mayıs 1930 yılında Aşkabat’ta kendi işine (faaliyete) başlıyor. Delegeler sadece başkent Aşkabat’tan deǧil Türkmenistan’ın deǧişik şehir il ve ilçelerinden seçilmiştiler. Konferansa katılanların arasında diǧer cumhuriyetlerin temsilcileri de vardı. Okurların dikkatine sunduǧumuz fotografda konferansın delegelerinin bir grupunu görmekteyiz. Tanıdıǧımız kimi dilci ve edebiyatçıların fotografdaki resimlerini alıntı olarak göstermekle onlar üzerine önemli bilgileri saygıdeǧer okuyucularımızın dikkatine sunmak bu yazının söz konusudur. Alıntılar düşük ve eksikli olduǧu için bu kişilerin bulduǧumuz diǧer resimlerinden de parallel olarak yararlandık. Ne yazık ki geçen yüzyılda yetişen ilk Türkmen dilciler çoǧunlukla sosyal trajediler kimileri de doǧal facialar nedeniyle sanki henüz genç iken yaşama gözlerini kapatmışlardır. Makalede arşiv kaynaklara ve eski yayınlardaki bilgilere esaslanarak özellikle Muhammet Geldiýev (1889–1931), Kümüşali Böriyev (1896-1937), Aleksandr Nikolayeviç Samoyloviç (1880–1938), Abdulhekim Kulmuhammedov (1885–1931), Allahkulu Karahanov (1892–1938), Şemseddin Kerimî (1893–1937), Hıdır Deryayev (1905–1988), Nurmurat Sarıhanov (1906–1944), Aleksandr Petroviç Potseluyevskiy (1894–1948) ve Hocamurat Baylıyev’in (1905–1946) yaşam öyküsünden söz ediliyor.

Anahtar Kelimeler: dilbilgisi, tarih, konferans, konu, delege, trajedi, fotograf, yaşamöyküsü.


Detail

CONTENT