TR
ISSN: 2149-3529
User Name
Password
New User | Forgot
Eurasian Studies Journal Year:  2020  Volume:   13  Area:   History

Hacı Murat ARABACI
NOGAIS AND THEIR SETTLEMENT IN MOLOCHNAIA RIVER REGION (1790-1860) (FROM NOMADY TO SETTLED LIFE)
 
There is no consensus among today’s scholars regarding the name and the emergence of Nogais, a political community consisting of many clans and tribes emerged during the disintegration of the Golden Horde, and the ethnic origins of the clans and tribes that formed the Nogai Horde. At the beginning of this article, the different opinions of scholars were briefly presented and analyzed. Then, the dates until 1790, when the Nogais were began their settlement in the region of Molochnaia River, were outlined. Thirdly, the issue of settlements in the Malochnaia River region, which is the main subject of this article, was discussed in detail. The Tsarist administration, which made plans to deprive the enemies of this military power of the Nogais, the strongest warriors of the steppe and the striking force of the Ottoman-Crimean armies and at the same time to get rid of a very tough opponent for them, convinced the Nogais to come to an agreement when they were in desperate situation. The administration brought the Bucak and Yedisay Nogais and the Camboyluk Nogais between 1790 and 1806 and settled them in the region of Malochnaia River. The Nogais, who have freely moved as nomads for hundreds of years in Dasht-i-Kipchak, were wanted to become a land-bound life with a law enacted in 1802; villages were established for them, and all the units required for local governments, judicial, administrative and law enforcement services were established. For about thirty years, Russian Government struggled to settle these people, while the Nogais resisted and reacted. Almost all of them were settled in the 1830’s, and in 1832, the special administration system applied by Russia to this community was terminated and they were subjected to the general law that Russian citizens were subject to, and obligations such as tax and military service were imposed. The Nogais, on the other hand, met all implementations addressed to them with a distant and reactive approach and waited for an opportunity to get rid of this situation. When the Crimean Tatars were given permission to emigrate to Turkey after the Crimean War of 1853-1856, in order to benefit from this right, the Nogais sold their possessions and set off towards a new and permanent life.

Keywords: Nogais, Camboyluk, Yedisay, Bucak, Molochnaia River.


NOGAYLAR VE MOLOÇNAYA NEHRİ BÖLGESİNE İSKÂNLARI (1790-1860) (KONARGÖÇERLİKTEN YERLEŞİK HAYATA)
 
Altun Orda Devleti’nin dağılma dönemlerinde ortaya çıkan, pek çok boy ve kabilelerden müteşekkil bir siyasi topluluk olan Nogayların adı, ortaya çıkışları ve Nogay Ordası’nı meydana getiren boy ve kabilelerin etnik kökenleri ile ilgili günümüz bilim insanları arasında bir fikir birliği mevcut değildir. Bu makalenin başlangıcında bilim insanlarının farklı fikirleri kısaca ortaya konulmuş ve analizi yapılmıştır. Ardından, Nogayların Moloçnaya Nehri bölgesine iskân edilmeye başlandıkları tarih olan 1790 yıllarına kadar olan tarihleri ana hatlarıyla özetlenmiştir. Üçüncü olarak da, makalenin ana konusunu teşkil eden Moloçnaya Nehri bölgesine iskân edilmeleri konusu detaylı olarak ele alınmıştır. Bozkırın en güçlü savaşçıları ve Osmanlı-Kırım ordularının vurucu gücü olan Nogayların bu askeri gücünden düşmanlarını mahrum bırakmak aynı zamanda kendileri için çok zorlu bir rakipten kurtulmak maksadıyla planlar yapan Çarlık yönetimi, Nogayların çaresiz kaldıkları bir anda onları anlaşmaya ikna etmiştir. Bucak ve Yedisan Nogayları ile Camboyluk Nogaylarını 1790-1806 yılları arasında getirerek Moloçnaya Nehri bölgesine yerleştirmiştir. Yüzlerce yıldır Deşt-i Kıpçak’ta özgürce, konargöçer olarak yer değiştiren Nogaylar, 1802’de çıkarılan bir kanunla toprağa bağlı bir hayata geçirilmek istenmiş, onlar için köyler kurulmuş, yerel yönetimler, adli, idari ve kolluk hizmetleri için gereken tüm birimler oluşturulmuştur. Yaklaşık otuz yıl boyunca Rusya hükümeti, bu insanları yerleşik hayata geçirmek için uğraşmış, Nogaylar ise direnmiş ve tepkilerini göstermişlerdir. 1830’larda hemen hepsi yerleşik hayata geçirilmiş, 1832 yılında da Rusya’nın bu topluluğa uyguladığı özel yönetim sistemine son verilerek, Rus vatandaşlarının tabi olduğu umumi hukuka tabi kılınmış, vergi, askerlik gibi yükümlülükler getirilmiştir. Nogaylar ise kendilerine hitaben yapılan tüm uygulamaları mesafeli ve tepkili bir yaklaşımla karşılayıp, bu durumdan kurtulmak için fırsat kollamıştır. 1853-1856 Kırım Harbi’nin akabinde Kırım Tatarlarına Türkiye’ye göç etme izni verilince Nogaylar da bu haktan faydalanmak için mal mülk her şeylerini satıp yeni ve kalıcı bir hayata yola çıkmışlardır.

Anahtar Kelimeler: Nogay, Camboyluk, Yedisan, Bucak, Moloçnaya Nehri.


Detail

CONTENT